Akıllı Sözleşmeler Nedir?
Akıllı Sözleşmeler Nedir?
Kripto para piyasasında adını sıklıkla duyduğumuz ve Ethereum’u Bitcoin’den ayıran özelliklerden birisi Akıllı Sözleşmeler, bilgisayar ortamında üretilen işlem protokolleridir. If-then prensibi ile çalışan akıllı sözleşmeler kişiler arasındaki herhangi bir sözleşmenin şartlarının Blockchain üzerinde kodlaması ile çalışmaktadır.
En popüler akıllı sözleşme platformu olan Ethereum başta olmak üzere Cardano, Polkadot, TRON, EOS, NEO, Algorand, Tezos akıllı sözleşmeleri kullanan platformlardan bazıları. Peki Akıllı Sözleşmelerin avantajları nelerdir, Akıllı Sözleşme Coinleri hangileridir…? “Akıllı Sözleşmeler Nelerdir?” başlıklı makalemizde işte bu sorulara açıklık getireceğiz.
1993 yılında tasarlanan Akıllı Sözleşme, Nick Szabo tarafından geliştirilmiştir. Günümüzün otomatlarıyla örneklendirmesi nedeni ise belirli bir komuta göre ve aracı olmadan çalışması olarak ifade edebiliriz. Önceden belirlenen bir kodun belirli bir veri ile karekete geçerek aracı olmaksızın işlem yapmayı sağlıyor ve işlemi yaparken şeffaf bir şekilde süreci gerçekleştiriyor. Aynı zamanda istenmeyen müdahaleleri de engelleyebilecek bir şekilde şifreliyor.
Akıllı Sözleşmeler için örnek verecek olursak;
Diyelim ki bir daire kiraladınız. Ödemeyi kripto para ile yaparak blok zinciri aracılığıyla yapabilirsiniz. Sanal sözleşmenizde tutulan makbuzunuzu aldıktan sonra dijital giriş anahtarınızı alırsınız. Eğer anahtar zamanında gelmezse, blok zinciri geri ödeme yapar. Eğer anahtar kiralama tarihinden önce gelirse, işlev tarih geldiğinde hem ücreti hem de anahtarı sırasıyla gerçekleştirir. If-then (eğer söyle ise böyle yap) sistemiyle çalıştığı için yüzlerce insan tarafından tanık olunur, bu nedenle teslimatınız için tedirgin olmanıza gerek kalmaz.
Blokzincir teknolojisi ile hayatımıza girerek taraflar arası anlaşmalar, hukuki metinler gibi kontratlar kod satırına yazılarak; aracı olan komisyoncular kaldırılmakta ve sözleşme kişilerinin bürokratik süreçleri kısaltılarak zamandan ve de finansal açıdan tasarruflar sunmaktadır. Peki “Akıllı Sözleşme Nasıl Çalışır?”
Akıllı Sözleşmeler Nasıl Çalışır?
Çeşitlii programlama dillerinde (Solidity, Michelson vb…) yazılır. Ethereum ağında her bir akıllı sözleşmenin kodu blokzincirinde depolanır ve ilgili tüm taraflar sözleşmenin işlevini doğrulamak için kodunu ve mevcut durumu inceleyebilir.
Ethereum’un geliştiricisi Vitalik Buterin Akıllı Sözleşmelerin nasıl çalıştığına yönelik olarak şöyle bir açıklama yapıyor: “ Sözleşmeler bilgisayar diline dönüştürülüp bloklara kayıt ediliyor. Dağıtık defterlere kopyalanan sözleşmelerde taraflar yüzde 100 anonim olarak tutuluyor. Kod parçacığı belirli görevler ve detaylar belirlenerek (zaman sınırı, nereden nereye ne gideceği…) hazırda bekliyor. Zamanı geldiğinde de işlemi yerine getirmek için harekete geçiyor ve gerekli şartlar sağlanıyorsa, işlem başarılı bir şekilde tamamlanıyor veya tamamlanmadan iptal ediliyor. “
Akıllı Sözleşme Avantajları Nelerdir?
Aracı kurum ve kuruluşları ortadan kaldırarak tüm süreci kendi kendine işleyen bir hale getirmesi ile zamandan tasarruf sağlamaktadır.
Şifrelenerek dağıtık defterlerde tutulduğu için yedekleri bulunmaktadır. Kaybetmenize imkan tanınmamaktadır.
Kendi kendine işleyen bir sistemi sağladığı için manuellikten uzaktır. Bu nedenle olası hataların önüne geçer.
Aracı kurumları kaldırdığı için zamandan tasarruf sağladığı gibi giderleri de en aza inmesini sağlayarak finansal açıdan da tasarruf sağlar.
Dijital bir defter üzerinde şifreli bir şekilde saklanan veriler arşivlendiği için kimse tarafından ele geçirilip silinemez.
Herhangi bir otoriteye bağlı kalmadan istenilen koşullar ayarlanabilir. Kullanıcılara hiçbir kısıtlama olmadan karar verme imkanı tanır.
Gerekli koşullar yerine getirildiğinde otomatik olan mantık kodunu harekete geçirir.
Ödeme yapma ve mesaj doğrulama gerektiğinde katılan taraflar için dijital imza belirlenebilir.
Kimlik doğrulama ve kanıtlama adımlar tamamlandıktan sonra akıllı sözleşmeler denetim ve de uygunluk için sonuçların kayıt edildiği yönetim sürecine girmektedir.
Akıllı Sözleşme Dezavantajları Nelerdir?
“Akıllı Sözleşmeler Nelerdir?” başlıklı makalemizde bahsedeceğimiz diğer bir konu ise bu sözleşmelerin dezavantajları;
Sözleşmeyi oluşturan kod yapısının kusursuz olması gerekmektedir. Kodlarda hata olması ise güvenlik açığı oluşturarak kötü sonuçlara neden olabilir.
Çok yeni bir teknoloji olduğu için devletler tarafından kabul edilmemiştir. Bu nedenle gerçek sözleşmeler gibi devletlerin bağlayıcı olarak kabul ettiği sözleşmelerden değildir. Yaşanacak olumsuz durumlarda, mahkemelerde geçerli olmama ihtimali yaşanabilir.
“Akıllı Sözleşmeler Nelerdir?” başlıklı makalemizde son olarak; Emlak, tedarik zinciri anlaşmaları, sigorta, sağlık, eğitim gibi sektörlerde de Akıllı Sözleşmelerin kullanılabileceğini ve ne kadar yeni olsalar da bir çok sektör yavaş yavaş akıllı sözleşmelerin kullanılmaya başlandığını söyleyebiliriz.
Diğer makalelerimiz için web sitemizi ziyaret etmeyi unutmayın.
Ücretsiz teknik analiz videolarımız için Youtube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.
POPÜLER YOUTUBE KRİPTO VİDEOLARIMIZ
